ΜΙΝΩΑ ΠΕΔΙΑΔΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΜΑΡΙΑΝΟ

Τελευταία ενημέρωση Μάιος.2011

Xωριό του πρών Δήμου Καστελλίου, κτισμένο στους δυτικούς πρόποδες του όρους «Αφέντης» σε υψόμετρο 530 μ. Βρίσκεται 7,2 χλμ ανατολικά του Καστελλίου με 321 κατοίκους (απογραφή του 2001).

Η διαδρομή που μπορεί ο επισκέπτης να ακολουθήσει είναι: Καστέλλι - Λύττος - Κασταμονίτσα - Αμαριανό.
Η αρχαιότερη μνεία του τοπωνυμίου απαντάται σε έγγραφα του 1394 - 1399 με την ονομασία "Amariano" και "Mariano".

Αναφέρεται επίσης στην επαρχία Πεδιάδας το 1577.

Στην τουρκική απογραφή του 1671 αναφέρεται "Amaryano" με 105 χαράτσα.

Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται "Amariano" με 15 χριστιανικές οικογένειες.

Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται «Αμαριανώ» και υπάγεται στο δήμο Καστελλίου με 312 χριστιανούς κατοίκους.

Το 1900 αναφέρεται «Αμαριανών» στον ίδιο δήμο με 372 κατοίκους.

Το 1928 αναφέρεται «Αμαριανώ», έδρα ομώνυμης κοινότητας με 381 κατοίκους.

Το 1940 αναφέρεται «Αμαριανόν» με 435 κατοίκους.

Από το 1998 υπάγεται στο δήμο Καστελλίου.

Το τοπωνύμιο είναι ανδρωνυμικό. Αμαριανός λέγεται αυτός που κατάγεται από το Αμάρι του Ρεθύμνου. Συνεπώς οι πρώτοι οικιστές ήταν Αμαριανοί, και η ίδρυση του χωριού πρέπει να χρονολογείται τους πρώτους αιώνες της Βενετοκρατίας.

Συνεπώς η ορθή γραφή είναι «Αμαριανών», το χωριό των Αμαργιανών, όπως σωστά αναφέρεται στις προηγούμενες απογραφές και όχι «Αμαριανόν», όπως το γράφουν σήμερα.

Το οικογενειακό επώνυμο «Αμαριανός», σώζεται ως σήμερα. Η ονομασία Αμαργιανιτάκης, ή Αμαριώτης είναι γνωστό από το 16ο αιώνα.

Φαίνεται πως την περίοδο της Ενετοκρατίας, (μετά την εκκένωση και την πυρπόληση των ριζίτικων χωριών της επαρχίας Πεδιάδας και την κήρυξη της περιοχής σε νεκρή ζώνη), εγκαταστάθηκε ένας Ενετός από την επαρχία Αμαρίου Ρεθύμνου εκεί που σήμερα βρίσκεται το χωριό Αμαριανό και κατέλαβε όλη την γύρω αγροτική έκταση.

Στα όρια Κασταμονίτσας - Αμαριανού βρίσκεται η εκκλησία του «Αγίου Γεωργίου του Κεφαλιώτη», με αξιόλογες τοιχογραφίες. Στη θέση αυτή, το έτος 1363 μ.χ., (τότε είχαν κηρύξει αποστασία οι Ενετοί κάτοικοι της Κρήτης μαζί με ντόπιους), διεξήχθη φοβερή πολύνεκρη μάχη μεταξύ των επαναστατών και του Ενετικού στρατού. Οι Ενετοί κατατρόπωσαν τους επαναστάτες οι οποίοι κατέφυγαν προς το οροπέδιο Λασιθίου. Στο σημείο αυτό υπήρχαν πολλοί τάφοι από την μάχη αυτή.

Όπως τα περισσότερα χωριά του δήμου Καστελλίου έτσι και το Αμαριανό, έχει πλούσια παραγωγή αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.

Ο οικισμός είναι γραφικός με υπέροχη πλατεία,, τρεχούμενα νερά και τον θαυμάσιο αιωνόβιο πλάτανο. Ο επισκέπτης μπορεί να καθίσει σε παραδοσιακά καφενεία και να απολαύσει ρακί και παραδοσιακούς μεζέδες.

Ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού οργανώνει εκδηλώσεις το καλοκαίρι, με αποκορύφωμα το παραδοσιακό Κρητικό γλέντι στις 15 Αυγούστου εορτή της Παναγίας και στις 20 Σεπτεμβρίου, εορτή του πολιούχου του χωριού Αγ. Ευσταθίου.

Παλαιότερα, οι κάτοικοι του χωριού ήταν γνωστοί ως τεχνίτες της βυρσοδεψίας, ενώ σήμερα ασχολούνται κυρίως με την παραγωγή ελαιόλαδου, σταφίδας, σουλτανίνας και εδώδιμων σταφυλιών.

Βαθμολογήστε το:
Πρόσφατα σχόλια
Η αρχαιότερη γραπτή μνεία του οικοσμού είναι τουλάχιστον 50 χρόνια νωρίοτερα, σύμφωνα με νεότερες έρευνες. Δεν συμφωνώ επίσης με την ονομασία. Δεν είναι αληθές ότι τα ριζίτικα χωριόα τςη Πεδιάδος εκκενώθηκαν κατά την Ενετοκρατία. Τουλάχιστον μέχρι στιγμής έγγραφα δεν το αναφέρουν σε αντίθεση με το οροπέδιο που εκκενώθηκε γιατί ήταν καταφύφιο τρομοκρατών και αυτό υποδεικνύεται απο τα έγγραφα. Να σημειωθεί ακόμη ότι οι τάφοι στον Αγ Γεώργιο τον Κεφαλιώτη δεν ειναι της Ενετικής Περιόδου αλλα της τουρκικής και συγκεκριμένα από τις μάχες στην περιοχή κατά την επανάσταση του 1866-67.
Καταχωρήθηκε από: Κ Γ την Ιούλιος.2016