ΜΙΝΩΑ ΠΕΔΙΑΔΑΣ

ΧΑΝΙΑ

Αξιοθέατα – Μνημεία

Τελευταία ενημέρωση Σεπτέμβριος.2011


Μεγάλου ιστορικού ενδιαφέροντος είναι η θέση Άπτερα, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Μεγάλα Χωράφια. Πάνω σε ύψωμα έχει πανοραμική θέα προς τον κόλπο της Σούδας. Στην αρχαιότητα ήταν οχυρωμένη με τείχος, λεγόταν Παλαιόκαστρο και μετά ονομάστηκε Άπτερα ή Άπταρα από τον μυθικό ιδρυτή της, τον Απτέρα ή Άπτερον. Υπήρξε σημαντικό κομβικό σημείο και εμπορικό κέντρο, ενώ κατά τα πρωτοβυζαντινά χρόνια ήταν έδρα του επισκόπου της περιοχής ώσπου καταστράφηκε οριστικά τον 8ο αιώνα. Σήμερα μπορεί ο επισκέπτης να θαυμάσει λείψανα από ρωμαϊκά και πρωτοβυζαντινά δημόσια οικοδομήματα, το βενετσιάνικο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη Θεολόγου και το τουρκικό κάστρο Ιτζεδίν. Αρχαιολογικό ενδιαφέρον έχει και η Πολλυρρήνια κοντά στο Σέλι στα δυτικά του νομού, μια αρχαία πόλη ιδρυμένη από τους Αχαιούς, της οποίας το λιμάνι ήταν στα Φαλασσαρνά, όπου διακρίνονται τα ερείπια κυκλώπειων τειχών, τάφων και οικιών.

Συνδεδεμένο με θρύλους και παραδόσεις είναι το Φραγκοκάστελο. Ο Άγιος Νικήτας ή Καστέλ Φράγκο κτίστηκε από τους Ενετούς το 1371 και είναι ένα ορθογώνιο κάστρο με πύργους. Το Μάιο του 1828 ο Μουσταφά πασάς επιτέθηκε με τεράστιο στρατό εναντίον του κάστρου και των λίγων υπερασπιστών του, κατέλαβε το κάστρο και σκότωσε όλους τους Έλληνες. Από τότε και κάθε χρόνο εκεί στα τέλη Μάη – αρχές Ιούνη ο θρύλος λέει ότι οι σκιές των νεκρών πολεμιστών εμφανίζονται και πάλι επάνω στις πολεμίστρες και στα τείχη του κάστρου. Η Χώρα Σφακίων είναι ακόμα ένας τόπος-σύμβολο αντίστασης κι ελευθερίας. Οι κάτοικοι του διακρίθηκαν για την αντίσταση σε κάθε εχθρική επιδρομή και πρωτοστάτησαν στον αγώνα των Κρητικών κατά των Τούρκων. Ήταν ένα σημαντικό εμπορικό κέντρο για τη νοτιοδυτική Κρήτη και σήμερα παρ’ όλο που κατακλύζεται από πλήθη τουριστών διατηρεί την τοπική παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τα παλιά ήθη κι έθιμα.

Υπάρχουν κι άλλοι ενδιαφέροντες οικισμοί. Το χωριό Βάμος, παραδοσιακός οικισμός με λιθόστρωτα δρομάκια και πλατάνια, είναι από τα μεγαλύτερα της περιοχής του. Το Καρύδι είναι ένα παλιό χωριό με οικίες βασισμένες στην κοσμική βενετσιάνικη αρχιτεκτονική. Στον παραδοσιακό οικισμό του Γαβαλοχωρίου υπάρχουν ακόμα ένα θολωτό ελαιοτριβείο, ρωμαϊκό νεκροταφείο κι ένα σύγχρονο λαογραφικό μουσείο. Στο ιστορικό Μάλεμε, όπου ήταν προπολεμικά το αεροδρόμιο, βρίσκεται το γερμανικό νεκροταφείο για τους πεσόντες Γερμανούς κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μια παλαιοχριστιανική βασιλική του 5ου-6ου αιώνα υπάρχει στο χωριό Αλμυρίδα. Στα νότια παράλια βρίσκεται η Σούγια χτισμένη στα ερείπια της αρχαίας Συίας που είχε την ακμή της κυρίως κατα τη ρωμαϊκή και πρωτοβυζαντινή περίοδο. Σώζονται κατάλοιπα θολωτών τάφων και ρωμαϊκού υδραγωγείου και μία βασιλική του 6ου αιώνα με περίφημα ψηφιδωτά. Τέλος, η Αργυρούπολη είναι ένα μικρό χωριό με πολλά νερά, καταρράκτες και λιμνούλες, απ’ όπου υδροδοτείται το Ρέθυμνο.

Δε λείπουν επίσης σημαντικά θρησκευτικά μνημεία. Η Αγία Τριάδα Τζανκαρόλων στο Ακρωτήρι είναι μονή που ξεκίνησε να κτίζεται από 1612 ως το 1843 από εύπορη ορθόδοξη βενετσιάνικη οικογένεια και με την πρόσοψη με τα έντονα αναγεννησιακά στοιχεία είναι από τις ομορφότερες του νησιού. Η Μονή Γουβερνέτου στο Ακρωτήρι κτίστηκε στις αρχές του 16ου αιώνα και είναι αφιερωμένη στη Θεοτόκο. Ο περίβολος της την κάνει να μοιάζει με φρούριο με τετράγωνους πύργους στις γωνίες. Η Μονή του Αγίου Ιωάννη του 6ου-7ου αι. είναι το παλαιότερο μοναστήρι της Κρήτης. Πρόκειται για εκκλησία που είναι λαξευμένη μέσα στη σπηλιά ενός βράχου σε υψόμετρο 800 μ.

Σε αυτήν εδώ την περιοχή του νησιού με το τόσο μεγάλο μήκος ακτών δεν μπορεί παρά να υπάρχουν πολλές κι όμορφες παραλίες. Κοντά στην πόλη βρίσκεται η απέραντη και ιδιαιτέρως πολυσύχναστη παραλία του Πλατανιά.. Οι πιο πολλές από όσες βρίσκονται στον κόλπο των Χανίων είναι πολυσύχναστες: το Μάλεμε, ο Μακρύς Τοίχος οι Άγιοι Απόστολοι, το Καλαμάκι, στις παραλίες Γλάρος, Κάτω Σταλός, Αγία Μαρίνα, Κολυμπάρι και τα Χωραφάκια στο Ακρωτήρι.  Με πολλή τουριστική κίνηση είναι και η ακτή της Αλμυρίδας, όπως και ο Κίσσαμος. Στη Γραμβούσα, στο νησάκι υπάρχει αμμώδης παραλία με φράγκικο κάστρο, ενώ στο άλλο νησάκι, το Ελαφονήσι υπάρχει απέραντη παραλία, όπου σχηματίζονται και λιμανάκια. Στο πιο βόρειο σημείο της χερσονήσου της Γραμβούσας βρίσκεται η παραλία του Μπάλου. Στο σχεδόν τροπικό αυτό μέρος ζουν σπάνια πουλιά και αρπακτικά ενώ ο συνδυασμός άμμου και βράχου συνθέτουν ένα τοπίο μοναδικό. Οι παραλίες στα Φαλασσαρνά και στο Σφηνάρι ξεχωρίζουν στη δυτική πλευρά του νομού. Στα νότια, υπάρχει η Σούγια με το ψιλό βότσαλο και τα σχετικά βαθειά νερά, οι όμορφες παραλίες γύρω από την Παλαιοχώρα η Παχιά Άμμος και Γιαννισκάρι, η Αγία Ρουμέλη, η Χώρα Σφακίων και το Φραγκοκάστελλο, η αμμώδης παραλία της Ορθής Άμμου που μοιάζει εξωτική. 

Από την Παλαιοχώρα και από τα Σφακιά μπορεί  κανείς να βρεθεί στη Γαύδο. Το νησί του Οδυσσέα και της Καλυψούς, όπου βρέθηκε και ο απόστολος Παύλος, με πολύ λίγους κατοίκους, είναι ένας προορισμός με όμορφες παραλίες για τους ταξιδιώτες που αναζητούν ησυχία μακριά από πολυσύχναστα και πολύβουα μέρη.